Extra maatregelen van de minister: zo denkt Schiphol er over

In de zomer van 2022 kondigde toenmalig minister Harbers van I en W (hij is sinds 2 juli 2024 opgevolgd door Barry Madlener) aan het aantal vliegbewegingen van en naar Schiphol te willen verlagen. Hiervoor moet de overheid de zogenaamde Balanced Approach-procedure volgen. In dat kader diende de minister eerder al een pakket maatregelen in bij de Europese Commissie.

Afgelopen mei kwam naar buiten dat minister Harbers dit pakket met hinderbeperkende maatregelen aanpast. Zo moeten als het aan de minister ligt bijvoorbeeld de Aalsmeerbaan en de Zwanenburgbaan vanaf 2025 dicht tussen 13:00 en 15:00 uur en is het kabinet van plan vanaf november 2026 een (gedeeltelijke) nachtsluiting in te voeren. De minister heeft de aanvullende maatregelen bedacht om de geluidshinder rondom Schiphol terug te dringen en de rechtspositie van omwonenden te herstellen.

Aanleiding voor deze extra plannen is het oordeel van de rechter in de zaak die de Stichting Recht op Bescherming tegen Vlieghinder (RBV) aanspande. Volgens de rechter heeft de Nederlandse Staat de belangen van omwonenden de afgelopen jaren niet genoeg beschermd. De uitspraak heeft onder meer tot gevolg dat de overheid er binnen 12 maanden voor moet zorgen dat de geldende wet- en regelgeving wordt toegepast en gehandhaafd. De aanpassingen van de minister zijn hier een reactie op.

De afgelopen periode kon iedereen die dat wilde een reactie geven op de aanvullende plannen van de minister. Ook Schiphol heeft een zogenaamde zienswijze ingediend. We vinden het aangepaste maatregelenpakket een stap in de goede richting maar hebben een aantal opmerkingen:

• We denken dat minder gebruikmaken van secundaire banen geen effectieve maatregel is. Ten eerste leidt het verplaatsen van vluchten tot andere aankomst- en vertrektijden in het buitenland. Als daar op die luchthavens geen ruimte voor is, is het gevolg vertraging op Schiphol. Ten tweede betekent het verplaatsen van vluchten dat het gebruik van secundaire banen op andere momenten van de dag juist toeneemt, waardoor het positieve effect voor omwonenden tenietgedaan wordt.
• We merken op dat de daadwerkelijke impact van tariefdifferentiatie (waarbij luchtvaartmaatschappijen die met schonere, stillere toestellen vliegen minder havengeld betalen) anders is en groter kan zijn dan het ministerie voorziet. De bevoegdheid om verschillende tarieven te hanteren ligt volledig bij Schiphol, we zijn momenteel in gesprek met de luchtvaartmaatschappijen over de tarieven voor de periode 2025-2027.
• We ondersteunen het plan om lawaaiige vliegtuigen te weren maar vinden het belangrijk dat er ruimte blijft voor vracht, mits schoner en stiller. We willen deze maatregel daarnaast ook overdag invoeren en gaan hierover in gesprek met de Europese Commissie.
• We pleiten voor een gedeeltelijke nachtsluiting in plaats van minder vluchten in de nacht en zouden deze ook eerder in willen voeren.

Daarnaast vragen we de minister nog twee maatregelen toe te voegen aan het pakket:

• Het (verder) beperken van het aantal privéjets dat start en landt op Schiphol.
• Een bijdrage leveren aan het Omgevingfonds. Dit fonds helpt bij het verbeteren van de leefkwaliteit van omwonenden.

Deze twee extra maatregelen zijn ook onderdeel van het achtpuntenplan dat we in 2023 lanceerden met als doel een stiller, schoner en beter Schiphol. Wil je daar meer over lezen? Kijk dan hier.