
Na jaren van onderzoek, testen en voorbereiding is de PFAS-grondreinigingsinstallatie naast de Zwanenburgbaan op 10 september officieel geopend. Een belangrijke mijlpaal. De komende jaren reinigen we hier PFAS-houdende grond die vrijkomt bij werkzaamheden op Schiphol. Zo halen we een deel van de PFAS uit het milieu en kunnen we het grootste deel van de grond opnieuw gebruiken op de luchthaven. Omdat veel inwoners van Badhoevedorp vragen en zorgen hadden over de komst van de installatie, organiseerden we op 12 september een Open dag voor omwonenden.
Tijdens de Open dag konden bezoekers de installatie van dichtbij bekijken en vragen stellen aan medewerkers van Schiphol en DEME. Enkele tientallen geïnteresseerden maakten van die gelegenheid gebruik. Bezoekers kwamen niet alleen uit Badhoevedorp, maar ook uit omliggende plaatsen zoals Hoofddorp, Heemstede, Purmerend en Uithoorn.
Via een speciaal uitgezette route liepen ze langs verschillende onderdelen van de installatie, waaronder de invoerbakken voor de grond, de waterbassins, de uitvoerbakken met gereinigde grond en de wielwasinstallatie voor vrachtwagens. Onderweg kregen zij uitleg over de werking van de installatie. Ook vertelden medewerkers welke maatregelen zijn genomen om de grond veilig en verantwoord te verwerken.
De installatie draait sinds deze zomer. In juli ging de eerste grond erin en inmiddels is het reinigingsproces op gang gekomen. De komende drie jaar wil Schiphol ongeveer 200.000 ton PFAS-houdende grond verwerken die nu nog op tijdelijke opslagplaatsen op Schiphol ligt. Uit de installatie komt ongeveer 80% gereinigd zand en 20% verontreinigd restslib. Het zand gaat Schiphol hergebruiken voor bouwprojecten op Schiphol. Het verontreinigde restslib voeren we voor nu af naar een erkende verwerker.
We weten dat de opslag en verwerking van PFAS-houdende grond vragen en zorgen oproept bij omwonenden. We hebben maatregelen getroffen voor het veilig verwerken van de grond en aan het voorkomen dat PFAS zich vanuit de installatie naar de omgeving kan verspreiden. De Omgevingsdienst ziet daarop toe.
De installatie staat op een vloeistofdichte vloer. Bij droog en warm weer houden sprinklers op de in-en uitvoerbakken de grond vochtig om verstuiving tegen te gaan. Vrachtwagens rijden met gesloten klep en als ze het terrein verlaten bovendien eerst door een wielwasinstallatie.
Met de Dorpsraad Badhoevedorp hebben we afspraken gemaakt dat we twee keer per jaar het grondwater monitoren. De resultaten van de derde metingt volgt binnenkort.
De Schipholgrond bestaat gemiddeld voor ongeveer 80% uit zand en voor 20% uit fijn materiaal, zoals klei en organisch materiaal. Tijdens het reinigingsproces worden deze delen van elkaar gescheiden en wordt de grond als het ware gewassen. De PFAS hecht daarbij aan het water.
Ongeveer 80% komt als herbruikbaar zand uit de installatie. Dit zand kan opnieuw worden gebruikt bij projecten op Schiphol. Daardoor hoeven we minder nieuwe grondstoffen aan te voeren en voeren we minder onbruikbaar materiaal af. Naar verwachting wordt het eerste gereinigde zand dit najaar ingezet.
Het water waarmee de grond wordt gereinigd, blijft binnen een gesloten systeem en wordt steeds opnieuw gebruikt. De PFAS in het water wordt afgevangen met actieve koolfilters. Deze filters worden vervolgens door een gespecialiseerde partij als brandstof gebruikt in een cementoven. Door langdurige verhitting bij hoge temperatuur valt de PFAS-verbinding uiteen in onschadelijke fluorzouten en mineralen.
Na het reinigen van de grond blijft ongeveer 20% fijn restslib over, dat nog PFAS bevat. We voeren dit af naar een erkende stortplaats, maar ook voor deze stroom zoeken we naar een oplossing die duurzamer is dan afvoeren. Zo zijn we bijvoorbeeld samen met Claybens de mogelijkheden aan het onderzoeken om er bakstenen van te bakken.
PFAS-verontreiniging is een complexe erfenis uit het verleden, op Schiphol ontstaan door gebruik van PFAS-houdend blusschuim. Nu gebruiken we dat niet meer. De verontreiniging zit echter op veel plekken in de grond en is verre van eenvoudig op te lossen. Het feit dat elke locatie en situatie anders is en maatwerk vraagt, maakt het oplossen van het PFAS-probleem op Schiphol een complexe puzzel. De PFAS-grondreinigingsinstallatie is een belangrijke stap voor een deel van deze complexe puzzel. Met de grondreinigingsinstallatie hebben we bovendien gekozen voor een circulaire oplossing die aansluit bij onze strategie om grondstoffen zoveel mogelijk te hergebruiken.